Jeroen Houben

Radiotherapeut-oncoloog

Interview

"Opperst precisiewerk met ossale stereotaxie"

De overlevingskansen van kankerpatiënten zijn de afgelopen 30 jaar met 22 procent gestegen. Dat komt door vroegtijdige diagnose, maar zeker ook door nieuwe, doelgerichte behandelingen. Steeds weer worden er nieuwe methodes ingezet. Ook bij het ZRTI.  Zo zijn we vorig jaar gestart met stereotactische bestraling van uitzaaiingen in het bot, ook wel ossale stereotaxie genoemd.

Radiotherapeut-oncoloog Jeroen Houben was een van de kartrekkers bij de invoering van ossale stereotaxie bij het ZRTI. Hij startte afgelopen september op onze locatie in Roosendaal. “En dat bevalt uitstekend. Ons team op deze locatie is relatief klein met een combinatie van startende en heel ervaren artsen. Een mooie mix, waarmee we goed kunnen vernieuwen. Daarin maken we bij het ZRTI weloverwogen keuzes. Ossale stereotaxie is er daar een van.”

Sneller en preciezer
Wat is dat eigenlijk, stereotaxie? Jeroen lacht: ‘Daar kun je zelfs onder professoren een lange discussie over uitlokken. Niet iedereen kijkt er namelijk hetzelfde tegenaan. Eenvoudig verwoord is het een methode om een gebied in slechts enkele keren heel precies te bestralen met een hele hoge dosis. Bij normale bestralingen houden we rekening met meer onzekerheden en bestralen we een stukje extra om een tumor heen. Bij stereotaxie houden we die marge kleiner.”

Uitdagender
ZRTI past al langer wervelstereotaxie toe. “Die techniek is er al even en wervels zijn wat mij betreft ook iets makkelijker, omdat ze op elkaar lijken. Daardoor kun je beter vooraf bedenken wat je gaat doen, dat vastleggen in een procedure en het vervolgens uitvoeren. Nu is er dus sinds kort ossale stereotaxie, waarmee we ook andere botten bestralen. Ossaal is afgeleid uit het Latijn en betekent ‘van het bot’. Je kunt je voorstellen dat dit steeds een andere aanpak vergt: een rib beweegt bijvoorbeeld mee met de ademhaling. We moeten dus veel meer per individuele behandeling zelf bedenken hoe we de bestraling aanpakken. Gelukkig is dat bij ons nooit een acuut vraagstuk, we kunnen altijd met collega’s overleggen. Maar het vergt wel meer creativiteit en inzicht en dat maakt het voor ons als artsen uitdagender.”

Voordelen voor patiënten
Voor de patiënt biedt stereotaxie de nodige voordelen. “Vaak levert de behandeling minder bijwerkingen op. Daarnaast is er bijna altijd tijdwinst voor de patiënt. Een gewone bestraling kost veelal twee minuten, met uit- en aankleden erbij een kwartier. Maar soms zit iemand daar een uur voor in de auto. Wekenlang. Zeker voor wie ernstig ziek is, is dat belastend. Een stereotactische behandeling duurt langer, maar dan ben je na enkele keren ook klaar. Tegelijkertijd kost het voor ons als artsen soms meer tijd aan voorwerk. Bovendien kunnen we stereotaxie lang niet overal toepassen. Als er gezonde organen tegen het bot aanliggen bijvoorbeeld. Of als een gebied niet goed genoeg kan worden afgegrensd. Daarom zetten we deze methode in waar het kan en waar het de grootste impact heeft. Niet alle tumoren en uitzaaiingen reageren op dezelfde behandelingen. Zo kan het zijn dat een longtumor met chemotherapie moet worden behandeld en een uitzaaiing in het bot met stereotaxie kan worden aangepakt. Die plek vormt dan geen gevaar meer. Ossale stereotaxie kan dus bijdragen aan genezing of langdurige controle.”

Oog voor de patiënt
Daarom is het fijn dat deze behandeltechniek nu al in Vlissingen en Roosendaal beschikbaar is. “Dat geeft ook vertrouwen aan mensen die een meer reguliere behandeling krijgen. Dit is een instituut dat meegaat met de tijd en steeds weer nieuwe state-of-the-arttechnieken implementeert. Met oog voor de patiënt, want je weet pas echt wat je moet doen als je de patiënt goed kent. Daar nemen we hier de tijd voor en we hebben bovendien korte lijnen met behandelend oncologen van de ziekenhuizen. We kunnen snel met elkaar overleggen en dat zorgt ervoor dat er geen tijdsverlies is voor de patiënt. Zo voerde ik onlangs tussen twee chemokuren een stereotactische behandeling uit. Samen met de longarts gepland, in het belang van de patiënt. Dat is nog een voordeel van het ZRTI: onze flexibiliteit. En ik vind het erg prettig om daar onderdeel van te zijn.”